Historia miasta i droga do stolicy
Historia Tajpej jest nierozerwalnie związana z burzliwymi losami całego Tajwanu, wyspy która przez wieki znajdowała się na skrzyżowaniu wpływów różnych mocarstw. Zanim europejscy żeglarze zawitali na te brzegi, wyspa była domem ludów austronezyjskich, których potomkowie do dziś stanowią rdzenną ludność Tajwanu. W 1624 roku Holendrzy założyli kolonię w dzisiejszym Tainan na południu wyspy, zarządzaną przez słynną Kompanię Wschodnioindyjską. Europejczycy sprowadzili dziesiątki tysięcy chińskich osadników do pracy na plantacjach trzciny cukrowej i ryżu, rozpoczynając proces sinizacji wyspy, który trwa do dziś.
W 1662 roku lojalista dynastii Ming, generał Zheng Chenggong znany na Zachodzie jako Koxinga, wypędził Holendrów i założył niezależne Królestwo Dongning. Jednak już w 1683 roku wojska dynastii Qing podbiły wyspę, czyniąc ją częścią Cesarstwa Chińskiego. To właśnie podczas rządów Qingów, w 1706 roku emigranci z prowincji Fujian założyli osadę, która stała się zaczątkiem dzisiejszego Tajpej. Przez niemal dwa wieki miasto rozwijało się powoli, pozostając w cieniu Tainanu, który był ówczesną stolicą prowincji.
Przełomowy moment w historii Tajpej nastąpił pod koniec XIX wieku, gdy wojna francusko-chińska o Wietnam uświadomiła władzom cesarskim strategiczne znaczenie Tajwanu. W 1885 roku wyspa otrzymała status odrębnej prowincji, a gubernator Liu Mingchuan rozpoczął jej modernizację. Początkowo stolicę planowano przenieść do nowo budowanego Taizhong, jednak projekt przerastał finansowe możliwości, więc tymczasowa siedziba władz w Tajpej stała się faktyczną stolicą prowincji. W tym okresie miasto otrzymało pierwsze linie kolejowe i telegraficzne, stając się najnowocześniejszym ośrodkiem na wyspie.
Po przegranej wojnie z Japonią w 1895 roku Tajwan stał się japońską kolonią na pięćdziesiąt lat. Okres ten, mimo represji kolonialnych, przyniósł bezprecedensowy rozwój infrastruktury. Tajpej było drugim po Tokio zelektryfikowanym miastem Azji Wschodniej. Japończycy zbudowali nowoczesne drogi, porty, szpitale i szkoły, a powszechnym nauczaniem objęli dziewięćdziesiąt procent dzieci. Po II wojnie światowej wyspa wróciła pod kontrolę chińskich nacjonalistów z Kuomintangu, a gdy ci przegrali wojnę domową z komunistami, w 1949 roku blisko dwa miliony uchodźców z kontynentu ewakuowało się na Tajwan wraz z rządem i skarbami Zakazanego Miasta. Tajpej stało się tymczasową stolicą Republiki Chińskiej, która do dziś formalnie rości sobie prawo do reprezentowania całych Chin.
Taipei 101 – ikona nowoczesnego Tajwanu
Żaden budynek nie symbolizuje lepiej transformacji Tajwanu z biednej wyspy w azjatyckiego tygrysa gospodarczego niż wieżowiec Taipei 101. Ten imponujący drapacz chmur o wysokości 508 metrów góruje nad dzielnicą biznesową Xinyi, będąc przez pięć lat, od otwarcia w 2004 roku do ukończenia Burdż Chalifa w Dubaju, najwyższym budynkiem świata. Jego charakterystyczna sylwetka, składająca się z ośmiu segmentów nawiązujących do bambusowych łodyg, stała się rozpoznawalnym symbolem Tajwanu na całym świecie, a noworoczne pokazy fajerwerków wystrzelonych z jego fasady przyciągają miliony widzów przed telewizory.
Architektura Taipei 101 łączy nowoczesną technologię z tradycyjną symboliką chińską w sposób, który czyni ten budynek wyjątkowym wśród światowych wieżowców. Liczba osiem, powtarzająca się w konstrukcji (osiem segmentów po osiem pięter każdy), jest uważana w kulturze chińskiej za niezwykle pomyślną, symbolizując bogactwo i dobrobyt. Sam numer 101 również niesie głębokie znaczenie, reprezentując nowy początek (100 plus 1), pierwszy dzień nowego roku, a także dążenie do ciągłego doskonalenia, przekraczania normy o jeden procent. W erze cyfrowej 101 interpretuje się też jako kod binarny fundamentalny dla technologii, którą Tajwan zasłynął na świecie.
Budowa Taipei 101 stanowiła niebywałe wyzwanie inżynieryjne, ponieważ Tajwan leży na jednym z najbardziej aktywnych sejsmicznie regionów świata, regularnie nawiedzanym przez trzęsienia ziemi i potężne tajfuny. Rozwiązaniem stał się rewolucyjny system tłumienia drgań oparty na gigantycznej stalowej kuli o wadze 660 ton i średnicy 5,5 metra, zawieszonej między osiemdziesiątym siódmym a dziewięćdziesiątym drugim piętrem. Ten największy na świecie tłumik drgań harmonicznych, otwarty dla zwiedzających, równoważy ruchy budynku podczas wstrząsów, redukując odchylenia nawet o czterdzieści procent. System przeszedł swój chrzest bojowy podczas tajfunu Soulik w 2013 roku, gdy kula wychylała się o rekordowe siedemdziesiąt centymetrów.
Dla turystów Taipei 101 oferuje znacznie więcej niż tylko imponujące widoki z tarasów widokowych na osiemdziesiątym dziewiątym i dziewięćdziesiątym pierwszym piętrze. W podziemnych kondygnacjach i parterze mieści się luksusowe centrum handlowe z butikami najdroższych światowych marek, podczas gdy wyższe piętra zajmują biura największych tajwańskich i międzynarodowych korporacji. Winda produkowana przez Toshiba, poruszająca się z prędkością przekraczającą sześćdziesiąt kilometrów na godzinę, przez wiele lat była najszybsza na świecie, wynosząc pasażerów na taras widokowy w zaledwie trzydzieści siedem sekund. Na samym szczycie, według uporczywych plotek, działa tajemniczy prywatny klub Summit 101, o którego istnieniu mówi się szeptem wśród tajpejskiej elity biznesowej.
Świątynia Longshan i tradycje religijne
W zachodniej części Tajpej, w historycznej dzielnicy Wanhua, od niemal trzech stuleci stoi świątynia, która stanowi duchowe serce miasta. Longshan Temple, dosłownie Świątynia Smoczej Góry, została zbudowana w 1738 roku przez osadników z prowincji Fujian na terenie, gdzie według legendy jeden z nich zawiesił na drzewie amulet bogini miłosierdzia Guanyin. Ozdoba zaczęła promieniować nadprzyrodzonym światłem, co mieszkańcy uznali za znak i wznieśli w tym miejscu świątynię ku czci bogini. Od tamtej pory Longshan pozostaje najważniejszym miejscem kultu w Tajpej, przyciągającym codziennie tłumy wiernych i poszukiwaczy duchowego ukojenia.
Architektura świątyni Longshan reprezentuje szczyt tradycyjnego chińskiego budownictwa sakralnego. Kompleks składa się z trzech równoległych pawilonów otoczonych mniejszymi budowlami, tworząc klasyczny układ siheyuan charakterystyczny dla świątyń południowych Chin. Misternie rzeźbione figury smoków i feniksów zdobią dachy, chroniąc według wierzeń świątynię przed złymi duchami. Kolumny wspierające konstrukcję same w sobie są dziełami sztuki, z brązowymi kolumnami smokowymi przy głównym wejściu będącymi jedynymi tego typu w całym Tajwanie. Kolorowe mozaiki z porcelany, gliny i szkła pokrywają niemal każdą powierzchnię, tworząc wizualną ucztę dla odwiedzających.
Longshan jest świątynią wielowyznaniową, co czyni ją fascynującym miejscem do obserwacji tajwańskiego synkretyzmu religijnego. Choć formalnie poświęcona jest buddyjskiej bogini Guanyin, w jej murach znajdują się także ołtarze taoistycznych bóstw, konfucjańskich mędrców i lokalnych bóstw ludowych. Wierni mogą oddawać hołd bogu wojny Guan Yu, bogini morza Mazu chroniącej rybaków, bogowi literatury Wenchang pomagającemu w egzaminach, czy mitycznemu Yue Lao kojarzącemu pary małżeńskie. Ta mieszanka tradycji religijnych odzwierciedla pragmatyczne podejście Tajwańczyków do duchowości, którzy bez skrępowania zwracają się do różnych bóstw w zależności od aktualnych potrzeb.
Codzienne ceremonie w Longshan oferują wgląd w żywą tradycję religijną Tajwanu. O świcie i zmierzchu świątynia wypełnia się dymem kadzideł i miarowym recytowaniem sutr przez wiernych klęczących przed ołtarzami. Szczególna atmosfera panuje pierwszego i piętnastego dnia każdego miesiąca księżycowego, gdy świątynia pęka w szwach od pielgrzymów przynoszących ofiary z owoców, słodyczy i kwiatów. W trakcie największych festiwali religijnych, jak parada ku czci bogini Mazu, ulice wokół Longshan zamieniają się w barwne, hałaśliwe procesje z tańczącymi smokami i lwami, petardami i tradycyjną muzyką graną na gongach i cymbałach.
Narodowe Muzeum Pałacowe i skarby Chin
Na północnych przedmieściach Tajpej, w malowniczym otoczeniu zielonych wzgórz dzielnicy Shilin, wznosi się budynek skrywający największą na świecie kolekcję sztuki chińskiej. Narodowe Muzeum Pałacowe, otwarte w 1965 roku, przechowuje blisko siedemset tysięcy bezcennych eksponatów obejmujących osiem tysięcy lat historii Chin, od neolitycznych naczyń ceremonialnych po mistrzowskie obrazy z epoki dynastii Qing. Ta niezwykła kolekcja nie powstała jednak na Tajwanie, ale została wywieziona z Zakazanego Miasta w Pekinie podczas jednej z najbardziej dramatycznych operacji ratowania dziedzictwa kulturowego w historii.
Historia kolekcji zaczyna się w 1925 roku, gdy po upadku ostatniej chińskiej dynastii w Zakazanym Mieście utworzono publiczne muzeum cesarski skarbów. Jednak już dziesięć lat później, w obliczu japońskiej inwazji, rozpoczęto ewakuację najcenniejszych zbiorów. Przez następne lata skrzynie z artefaktami były wielokrotnie przenoszone w głąb Chin, by chronić je przed bombardowaniami i grabieżą. Gdy w 1949 roku stało się jasne, że siły Kuomintangu przegrywają wojnę domową z komunistami, podjęto decyzję o przewiezieniu 2972 skrzyń z najcenniejszymi eksponatami na Tajwan. Te skarby, wraz z rezerwami złota i dwoma milionami uchodźców, wypłynęły w stronę wyspy, której los miał się na zawsze odmienić.
Zbiory Muzeum Pałacowego w Tajpej obejmują arcydzieła każdej epoki chińskiej cywilizacji. Wśród najsłynniejszych eksponatów znajdują się jadeitowa główka kapusty z kryjącym się w liściach konikiem polnym, miniaturowy pejzaż wyrzeźbiony w kamieniu przypominającym kawałek pieczonej wieprzowiny, oraz bezcenne zwoje kaligrafii i malarstwa sprzed tysięcy lat. Kolekcja ceramiki, licząca ponad trzysta pięćdziesiąt tysięcy przedmiotów, jest największa na świecie, podobnie jak zbiory brązów z epoki Shang i Zhou. Do muzeum trafiła również większość cesarskiej kolekcji sztuki zgromadzonej przez cesarza Qianlonga, jednego z największych mecenasów sztuki w historii Chin.
Dla Chińskiej Republiki Ludowej zbiory Muzeum Pałacowego w Tajpej pozostają otwartą raną i kością niezgody w relacjach z wyspą. Pekin od dekad domaga się zwrotu eksponatów, argumentując że zostały one bezprawnie wywiezione z kraju. Tajwan odpowiada, że to właśnie dzięki ewakuacji skarby przetrwały Rewolucję Kulturalną, podczas której czerwonogwardziści niszczyli wszystko, co wiązało się z przedkomunistyczną przeszłością Chin. Ironia historii sprawia, że najlepszą chińską sztukę można dziś zobaczyć nie w Pekinie czy Szanghaju, ale na wyspie, którą ChRL uważa za zbuntowaną prowincję. Muzeum przyjmuje rocznie blisko pięć milionów zwiedzających, czyniąc je jedną z najchętniej odwiedzanych instytucji kultury w Azji.
Hala Pamięci Czang Kaj-szeka
W centrum Tajpej, na rozległym placu o powierzchni ćwierć miliona metrów kwadratowych, wznosi się monumentalna budowla z białego marmuru zwieńczona błękitnym ośmiokątnym dachem. Hala Pamięci Czang Kaj-szeka, otwarta w 1980 roku w piątą rocznicę śmierci generalissimusa, jest najbardziej rozpoznawalnym zabytkiem stolicy po wieżowcu Taipei 101. Ten kompleks architektoniczny, obejmujący również Teatr Narodowy i Narodową Salę Koncertową, stanowi zarazem pomnik kontrowersyjnego przywódcy i przestrzeń publiczną, w której Tajwańczycy świętują sukcesy swojej demokracji.
Architektura Hali Pamięci nawiązuje do tradycyjnych chińskich form, celowo przypominając Mauzoleum Sun Jat-sena w Nankinie, które Kuomintang czcił jako świątynię założyciela republiki. Główny budynek o wysokości siedemdziesięciu metrów stoi na trzech poziomach kwadratowych fundamentów, do których prowadzą dwa rzędy po osiemdziesiąt dziewięć stopni, symbolizujących wiek Czang Kaj-szeka w chwili śmierci. W głównej hali na najwyższym poziomie znajduje się ogromny brązowy posąg siedzącego przywódcy, nawiązujący stylistyką do pomnika Lincolna w Waszyngtonie. Do 2024 roku przy posągu odbywała się ceremonialna zmiana warty przyciągająca tłumy turystów.
Postać Czang Kaj-szeka budzi na Tajwanie głębokie kontrowersje, które odbijają się w burzliwej historii samej Hali Pamięci. Dla jednych był bohaterem, który uchronił wyspę przed komunizmem i położył fundamenty pod jej ekonomiczny sukces. Dla innych pozostaje dyktatorem, który przez trzydzieści osiem lat utrzymywał stan wojenny, brutalnie tłumiąc opozycję i odpowiadając za tysiące ofiar Białego Terroru. W 2007 roku prezydent Chen Shui-bian zmienił nazwę obiektu na Halę Pamięci Demokracji Tajwanu i nakazał usunięcie inskrypcji z bramy, co spotkało się z masowymi protestami zwolenników Kuomintangu. Jego następca przywrócił oryginalną nazwę, ale plac przed halą do dziś nosi miano Placu Wolności.
Współczesna Hala Pamięci funkcjonuje jako wielowymiarowa przestrzeń publiczna wykraczająca daleko poza funkcję pomnika. W podziemnych kondygnacjach mieści się muzeum dokumentujące życie Czang Kaj-szeka oraz wystawy poświęcone demokratycznej transformacji Tajwanu. Rozległy park otaczający kompleks służy mieszkańcom jako miejsce porannych ćwiczeń tai chi, wieczornych spacerów i rodzinnych pikników. Na ogromnym placu regularnie odbywają się koncerty, festiwale i manifestacje polityczne, co czyni z dawnego symbolu autorytaryzmu przestrzeń demokratycznej ekspresji. W 2024 roku władze usunęły wojskową wartę honorową sprzed posągu Czanga, argumentując koniecznością zakończenia kultu jednostki, co wywołało kolejną falę debaty o pamięci i tożsamości Tajwanu.
Nocne targi i kultura street foodu
Gdy słońce zachodzi nad Tajpej, miasto przebudza się do życia w sposób nieznany większości zachodnich metropolii. Na dziesiątkach nocnych targów rozsianych po całym mieście rozkładają się stragany oferujące jedne z najbardziej różnorodnych i pysznych ulicznych potraw na świecie. Night markety to nie tylko miejsca gdzie można zjeść, ale serce tajwańskiej kultury społecznej, przestrzenie spotkań rodzin, przyjaciół i par, gdzie przy stoliku z plastikowymi krzesełkami konsumuje się nie tylko jedzenie, ale przede wszystkim wspólny czas. Dla turystów stanowią obowiązkowy punkt programu, oferując autentyczne doświadczenie tajwańskiego życia codziennego niedostępne w żadnym hotelu czy restauracji.
Shilin Night Market, założony jeszcze w 1909 roku przy świątyni Cixian, przez dziesięciolecia był niekwestionowanym królem tajpejskich nocnych targów. Ten rozległy labirynt wąskich uliczek i zadaszonej hali podziemnej oferował w szczytowym okresie ponad pięćset stoisk z jedzeniem, ubraniami, elektroniką i grami zręcznościowymi. Pandemia COVID-19 mocno nadwyrężyła rynek, który tradycyjnie przyciągał głównie zagranicznych turystów, jednak po wieloletniej renowacji podziemna hala gastronomiczna ponownie otworzyła się w 2025 roku. Shilin pozostaje najbardziej turystycznym targiem w mieście, ale właśnie ta dostępność czyni go dobrym punktem wyjścia dla początkujących eksplorerów tajwańskiego street foodu.
W ostatnich latach palmę pierwszeństwa wśród smakoszy przejął Raohe Night Market, stosunkowo niewielki targ rozciągający się na sześciuset metrach jednej ulicy w dzielnicy Songshan. Raohe może poszczycić się aż sześcioma straganami wyróżnionymi przez przewodnik Michelin, z słynnymi pieprzowymi bułkami z wieprzowiną z Fuzhou na czele. Te pieczone w glinianych piecach na węgiel drzewny bułki przyciągają tak długie kolejki, że organizatorzy ustawili specjalne bariery jak na lotnisku. Wśród innych specjalności targów znajdują się zupa z żeberkami wieprzowymi w ziołach chińskiej medycyny, omlet z ostrygami oraz wszechobecne smażone tofu znane jako stinky tofu, którego intensywny zapach może początkowo odstraszać, ale smak uzależnia.
Kultura nocnych targów na Tajwanie wykracza daleko poza samo jedzenie. Na każdym night markecie znajdziesz stragany z ubraniami w przystępnych cenach, kosmetykami, telefonami komórkowymi i dziwacznymi gadżetami. Gry zręcznościowe, od łowienia krewetek wędką po strzelanie z wiatrówki do balonów, przyciągają rodziny z dziećmi. Mniejsze targi jak Ningxia czy Tonghua oferują bardziej kameralną atmosferę i specjalizują się w konkretnych rodzajach potraw, podczas gdy Nanjichang pozostaje najbardziej lokalnym i najmniej turystycznym ze wszystkich głównych targów Tajpej. Prawdziwy smakosz powinien odwiedzić kilka różnych targów, by w pełni docenić różnorodność tajwańskiej sceny kulinarnej, która czerpie z tradycji chińskich, japońskich i miejscowych, tworząc niepowtarzalną fuzję smaków.
Tajwan jako światowe centrum technologii
Za fasadą tradycyjnych świątyń i nocnych targów Tajwan skrywa potęgę technologiczną, która w ostatnich latach uczyniła tę niewielką wyspę absolutnie kluczowym elementem globalnej gospodarki. Taiwan Semiconductor Manufacturing Company, znane powszechnie jako TSMC, produkuje ponad dziewięćdziesiąt procent najbardziej zaawansowanych półprzewodników na świecie, chipów napędzających wszystko od iPhone’ów przez procesory graficzne Nvidia po systemy sztucznej inteligencji. Bez tajwańskich fabryk stanęłyby linie produkcyjne Apple’a, Amazona, Google’a i praktycznie każdej firmy technologicznej, co sprawia że maleńka wyspa stała się niezbędnym ogniwem łańcucha dostaw wartego biliony dolarów.
Historia TSMC to opowieść o wizji jednego człowieka, która zmieniła losy całego kraju. Morris Chang, urodzony w Chinach absolwent MIT i Stanford, po dwudziestoletniej karierze w Texas Instruments w Stanach Zjednoczonych, został zaproszony przez tajwański rząd do stworzenia krajowego przemysłu półprzewodników. W 1987 roku założył TSMC z rewolucyjnym modelem biznesowym, firma miała produkować chipy projektowane przez inne przedsiębiorstwa zamiast rozwijać własne produkty. Ten model pure-play foundry okazał się przełomowy, pozwalając firmom takim jak Nvidia czy AMD skupić się na projektowaniu bez konieczności inwestowania miliardów w fabryki, które błyskawicznie się starzeją. Dziś TSMC kontroluje ponad połowę światowego rynku produkcji półprzewodników, a jego kapitalizacja rynkowa przekracza dwa biliony dolarów.
Dominacja Tajwanu w produkcji chipów ma głębokie implikacje geopolityczne, które w ostatnich latach stały się przedmiotem gorących debat światowych przywódców. Strategia nazywana krzemową tarczą zakłada, że uzależnienie światowej gospodarki od tajwańskich półprzewodników czyni wyspę zbyt cenną, by jakiekolwiek mocarstwo ryzykowało jej zniszczenie czy blokadę. Z drugiej strony, ta sama koncentracja produkcji w jednym miejscu budzi poważne obawy o bezpieczeństwo łańcuchów dostaw, co skłoniło Stany Zjednoczone do nacisków na TSMC, by budowało fabryki w Arizonie, i do wielomiliardowych subsydiów w ramach CHIPS Act mających odbudować amerykański przemysł półprzewodników.
Dla przeciętnego turysty technologiczna potęga Tajwanu może pozostać niewidoczna, jednak jej efekty przenikają całe społeczeństwo. Tajpej jest jednym z najlepiej skomunikowanych cyfrowo miast świata, z błyskawicznym internetem, wszechobecnymi płatnościami elektronicznymi i publicznym Wi-Fi w metrze. Stara dzielnica elektroniczna Guang Hua, choć zmniejszyła się w erze e-commerce, nadal oferuje pasjonatom komputerów perełki jak klasyczne konsole Pegasus czy specjalistyczny sprzęt gamingowy w cenach nieosiągalnych w Europie. Dla zainteresowanych głębszym poznaniem tajwańskiej technologii Muzeum Innowacji TSMC w Hsinchu oferuje interaktywne wystawy wyjaśniające jak powstają chipy napędzające cyfrową rewolucję.
Dzielnice Tajpej i ich charakter
Tajpej składa się z mozaiki dzielnic, z których każda ma własny charakter, atmosferę i atrakcje przyciągające różne typy podróżnych. Xinyi, położona wokół wieżowca Taipei 101, stanowi nowoczesne centrum biznesowe i handlowe miasta, z luksusowymi centrami handlowymi, eleganckimi restauracjami i tętniącym życiem nocnym. To tutaj znajdują się najbardziej ekskluzywne butiki i hotele, a wieczorami ulice wypełniają się dobrze ubranymi młodymi profesjonalistami celebrującymi koniec tygodnia. Dla kontrastu, sąsiednie wzgórze Elephant Mountain oferuje krótki, ale stromy szlak prowadzący do punktu widokowego, skąd roztacza się panorama całego miasta z Taipei 101 w roli głównej.
Historyczna dzielnica Wanhua, gdzie wznosi się świątynia Longshan, reprezentuje zupełnie inne oblicze Tajpej. To najstarsza część miasta, gdzie wąskie uliczki pamiętają czasy japońskiej kolonii, a tradycyjne kamienice z okratowanymi balkonami stoją obok nowoczesnych apartamentowców. Wanhua ma reputację nieco szorstką, z dusznym korytarzem Snake Alley (Aleja Węży) oferującym egzotyczne jadła z gadów i afrodyzjaki, których skuteczność pozostaje w sferze legend. Jednak to właśnie w tej dzielnicy najłatwiej poczuć ducha starego Tajpej sprzed ekonomicznego cudu, zanim wieżowce przysłoniły niebo i centra handlowe zastąpiły lokalne kramiki.
Ximending to z kolei młodzieżowe serce Tajpej, często porównywane do tokijskiego Shibuya czy Harajuku. Ta dawna dzielnica rozrywkowa z czasów japońskich, gdzie stał pierwszy w mieście teatr filmowy, przekształciła się w mekę młodzieżowej kultury, mody i streetwearu. Kolorowe neony, uliczni artyści, sklepy z komiksami manga i anime, kawiarnie tematyczne, wszystko to przyciąga tłumy nastolatków i dwudziestolatków, szczególnie w weekendowe wieczory. Red House, dawny targ z czasów kolonialnych, stał się centrum kultury LGBTQ+ z klubami i barami otaczającymi jego dziedziniec, czyniąc Tajpej jednym z najbardziej otwartych miast Azji.
Dla poszukiwaczy spokoju i zieleni dzielnica Da’an oferuje oazę parków, eleganckich kawiarni i butikowych sklepików. To tutaj znajduje się słynna ulica Yongkang, gdzie można spędzić całe popołudnie próbując najlepszych w mieście xiaolongbao (parowane pierożki z zupą w środku), lodów o oryginalnych smakach i świeżo palonej kawy. Zhongshan, położony na północ od głównego dworca kolejowego, przyciąga miłośników sztuki współczesnej Muzeum Sztuk Pięknych i butikowe hotele urządzone w starych kamienicach. Każda z tych dzielnic zasługuje na przynajmniej pół dnia eksploracji, a prawdziwe poznanie Tajpej wymaga pozwolenia sobie na błądzenie bez planu, zaglądanie w boczne uliczki i pozwalanie przypadkowi kierować wędrówkę.
Okolice miasta i jednodniowe wycieczki
Tajpej otaczają malownicze krajobrazy oferujące idealne cele na jednodniowe wycieczki dla tych, którzy potrzebują odpoczynku od miejskiego zgiełku. Zaledwie dwadzieścia kilometrów na północ od centrum rozciąga się Park Narodowy Yangmingshan, tropikalny las porastający zbocza wygasłego wulkanu, którego najwyższy szczyt wznosi się na 1120 metrów. Park słynie z gorących źródeł, fumaroli wydobywających siarkowe opary ze szczelin skalnych oraz spektakularnych kwitnienia kwiatów wiśni wiosną i azalii jesienią. Liczne szlaki turystyczne o różnym stopniu trudności pozwalają uciec od miejskiego smogu i zanurzyć zmęczone stopy w naturalnych basenach z gorącą wodą.
Na wschód od Tajpej, w górzystej części Nowego Tajpej, ukrywa się Jiufen, dawna wioska górnicza która od odkrycia złota w 1893 roku przeżyła burzliwe dzieje. Gdy złoto się wyczerpało, miasteczko popadło w zapomnienie, by odrodzić się jako popularna atrakcja turystyczna po nakręceniu tu filmu oscarowego tajwańskiego reżysera Hou Hsiao-hsiena. Wąskie, kręte uliczki z kamiennymi schodami, tradycyjne herbaciarnie zawieszone nad przepaścią z widokiem na morze i czerwone lampiony rozświetlające nocą fasady sklepów tworzą atmosferę z innej epoki. Wielu turystów dostrzega podobieństwo do świata przedstawionego w anime Spirited Away Hayao Miyazakiego, choć reżyser oficjalnie zaprzeczył, by Jiufen było inspiracją dla jego arcydzieła.
Geopark Yehliu na północnym wybrzeżu oferuje surrealistyczne krajobrazy ukształtowane przez tysiąclecia erozji morskiej i wietrzenia. Najbardziej znaną formację skalną, Głowę Królowej, charakteryzuje smukła szyja grożąca złamaniem pod ciężarem kamiennej korony, co sprawia że zdjęcie z nią to wyścig z czasem, naukowcy szacują że formacja może się zawalić w ciągu najbliższych dekad. W geoparku można zobaczyć dziesiątki innych fantazyjnych skał przypominających grzyby, świece, słonie i inne kształty wyłaniające się z morza lub sterczące na kamiennych półkach. Najlepiej przyjeżdżać wczesnym rankiem, zanim zjawiają się autokary z wycieczkowiczami z całej Azji.
Dla miłośników historii fascynującą wycieczką jest wizyta w złowieszczym miejscu, które przez dziesięciolecia pozostawało tajemnicą państwową. Green Island (Zielona Wyspa), oddalona o godzinę promem od wschodniego wybrzeża Tajwanu, służyła jako więzienie polityczne w czasach Białego Terroru. Dziś były obóz dla więźniów politycznych funkcjonuje jako muzeum dokumentujące represje epoki stanu wojennego, kiedy dziesiątki tysięcy Tajwańczyków trafiało za kratki za prawdziwe lub urojone sympatie komunistyczne. Poza ponurą historią wyspa oferuje krystalicznie czyste wody idealne do nurkowania, gorące źródła słonej wody na plaży oraz łagodny klimat pozwalający uciec od dusznego letniego Tajpej.
Praktyczne informacje dla turystów
Podróż do Tajpej z Polski wymaga przesiadki, najczęściej w Dubaju, Stambule lub którymś z europejskich hubów lotniczych z połączeniem do Azji. Lot trwa łącznie od piętnastu do dwudziestu godzin w zależności od trasy. Międzynarodowe Lotnisko Taoyuan, główna brama do Tajwanu, leży około czterdziestu kilometrów na zachód od centrum miasta, skąd można dojechać ekspresem kolejowym w około godzinę lub taksówką w trzydzieści minut. Obywatele polscy nie potrzebują wizy do pobytu turystycznego trwającego do dziewięćdziesięciu dni, wymagany jest jedynie paszport ważny co najmniej sześć miesięcy od daty wjazdu oraz bilet powrotny lub do kraju trzeciego.
Klimat Tajpej jest subtropikalny, z gorącym i wilgotnym latem oraz łagodną, ale deszczową zimą. Najbardziej przyjemne warunki do zwiedzania panują wiosną, od marca do maja, oraz jesienią, od września do listopada, gdy temperatury wahają się między dwudziestoma a trzydziestoma stopniami Celsjusza przy umiarkowanej wilgotności. Lato, od czerwca do sierpnia, może być trudne do zniesienia dla nieprzyzwyczajonych do tropikalnego upału, z temperaturami przekraczającymi trzydzieści pięć stopni i wilgotnością sięgającą stu procent. Sezon tajfunów przypada na okres od maja do października, szczególnie intensywny od lipca do września, co może zakłócić plany podróży.
Poruszanie się po Tajpej jest niezwykle łatwe dzięki jednemu z najlepszych systemów transportu publicznego w Azji. Metro, oficjalnie zwane MRT, jest czyste, klimatyzowane, punktualne i obsługuje wszystkie główne atrakcje turystyczne. Karta EasyCard, dostępna w automatach na stacjach i w sklepach sieciowych, pozwala płacić za przejazdy metrem, autobusami i pociągami lokalnymi, a niewykorzystane środki można wydać w sklepach convenience typu 7-Eleven czy Family Mart, które są dosłownie na każdym rogu. Taksówki są tanie według standardów europejskich i bezpieczne, a kierowcy w większości uczciwi, choć znajomość angielskiego bywa ograniczona.
Walutą Tajwanu jest nowy dolar tajwański (TWD), którego kurs oscyluje wokół wartości czyniącej sto dolarów tajwańskich równowartością około czternastu złotych. Bankomaty akceptujące karty międzynarodowe są powszechnie dostępne, a większość sklepów i restauracji przyjmuje płatności kartą. Jednak na nocnych targach i w mniejszych lokalach gotówka pozostaje królem, więc warto mieć przy sobie odpowiedni zapas banknotów. Język urzędowy to mandaryński, ale w miejscach turystycznych i wśród młodszego pokolenia znajomość angielskiego jest przyzwoita. Tajwańczycy słyną z gościnności i chęci pomocy zagubionemu turyście, nawet jeśli komunikacja wymaga kreatywnego wykorzystania gestów i translatora w telefonie.
Tajpej pozostaje jednym z najbardziej niedocenianych kierunków turystycznych w Azji, miastem które oferuje wszystko, czego można szukać w podróży na Daleki Wschód, bez tłumów Tokio, szaleństwa Bangkoku czy sterylności Singapuru. To metropolia, gdzie tradycja i nowoczesność współistnieją bez tarcia, gdzie można rano medytować w buddyjskiej świątyni, w południe podziwiać miasto z pięćsetmetrowego wieżowca, a wieczorem zatracić się w gwarze nocnego targu degustując potrawy, których nazw nigdy nie zapamiętasz. Tajwan jest dowodem, że mała wyspa na skraju wielkiego kontynentu może stać się technologicznym gigantem, wzorem demokratycznej transformacji i skarbnicą kulinarnych rozkoszy. Kto raz odwiedzi Tajpej, ten zrozumie dlaczego jego mieszkańcy, mimo nieustannego zagrożenia ze strony potężnego sąsiada, kochają swoje miasto i swoją wyspę z pasją, która udziela się każdemu przybyszowi gotowemu otworzyć się na jej magię.
