08.09.2025

Birma (Mjanma) to kraj, w którym złote stupy i białe tarasy świątyń wyrastają z dżungli, pól ryżowych i nadbrzeżnych wzgórz. Pagody są tu nie tylko ikonami krajobrazu, lecz także centrami życia duchowego i społecznego. Poniższy przewodnik pomoże zaplanować wizytę przy najpiękniejszych z nich – od monumentalnej Shwedagon w Rangunie po rozległe równiny Baganu.
Shwedagon to najświętsze sanktuarium kraju, widoczne z wielu punktów Rangunu. Złota stupa wznosi się nad kompleksem mniejszych świątyń, pawilonów i dzwonów. Spacer wokół głównej stupy zgodnie z ruchem wskazówek zegara to esencja miejscowej pobożności – wierni składają ofiary z kwiatów i zapalają lampki oliwne, a pielgrzymi obmywają posągi patronów dni tygodnia.
Najlepsza pora na wizytę to późne popołudnie i wieczór: złoto stupy płonie w zachodzącym słońcu, a po zmroku świątynia nabiera spokojnej, uroczystej atmosfery. Wejście prowadzi kilkoma bramami i długimi zadaszonymi klatkami schodowymi.
Na równinach Baganu rozłożone są tysiące stup i świątyń, od monumentalnych po kameralne. Każda pora dnia odsłania inne oblicze tego miejsca – poranek w mgłach, żar południa i pomarańczowe zachody. Klasycznymi punktami są m.in. Ananda, Dhammayangyi czy Sulamani, ale prawdziwy urok kryje się też w mniejszych, rzadziej odwiedzanych pagodach.
Zwiedzanie najlepiej rozłożyć na dwa-trzy dni, łącząc przejazdy e-bike’iem z krótkimi spacerami. Warto odwiedzić choć jedną świątynię o świcie oraz wybrać punkt widokowy na zachód słońca nad rzeką Irawadi.
Dwie wielkie świątynie w Rangunie słyną z monumentalnych leżących Buddów. Chaukhtatgyi zachwyca detalami twarzy i symbolicznych znaków na stopach, a Kyaukhtatgyi oferuje spokojniejszą, mniej zatłoczoną przestrzeń. To dobre uzupełnienie wizyty w Shwedagon – pokazuje współczesne oblicze birmańskiej sztuki sakralnej.
Najlepiej wstąpić tu rano lub tuż przed południem, łącząc te dwa miejsca w jedną pętlę z krótkimi przejazdami taksówką.
Sule Pagoda stoi w samym centrum Rangunu – na rondzie i wśród kolonialnej zabudowy. To przykład, jak sakralna przestrzeń współistnieje z codziennością miasta. Wizyta tutaj pozwala odetchnąć od ulicznego gwaru i podpatrzeć modlitwy mieszkańców w przerwie dnia.
Wieczorem światła miasta odbijają się w złotych płytkach stupy, tworząc niezwykły kontrast między sacrum a dynamiką metropolii.
Na krawędzi klifu spoczywa głaz pokryty złotem – pielgrzymi wierzą, że utrzymuje go włos Buddy. Do sanktuarium prowadzi górska droga i pieszy odcinek; wysiłek wynagradzają widoki i atmosfera pielgrzymki. Zachód słońca nad pasmami górskimi tworzy tu wyjątkową scenerię.
Warto zabrać cieplejszą warstwę i latarkę na powrót po zmroku. Najbardziej nastrojowo jest poza weekendami i świętami.
Mahamuni to centrum kultu słynnego posągu Buddy pokrywanego płatkami złota. Kuthodaw nazywana jest „największą książką świata” – setki białych stup kryją kamienne tablice z kanonem palijskim. Wzgórze Mandalay oferuje panoramę miasta i świątyń o złotych dachach, szczególnie malowniczą o zachodzie.
Kompleksy te pokazują różnorodność form – od żywego sanktuarium pielgrzymów po kontemplacyjne aleje stup. Dobrym planem jest popołudniowa sekwencja: Mahamuni → Kuthodaw → zachód na wzgórzu.
Południowe krańce jeziora Inle kryją ruiny pagód Sagar, a na zachodnim brzegu ciągnie się kompleks In Dein – setki stup porośniętych zielenią. Dopłynięcie tu łodzią to część przygody: mijasz pływające ogrody, wioski na palach i rybaków w tradycyjnych łodziach.
Najpiękniej jest rano, kiedy mgły unoszą się nad wodą. Warto zarezerwować cały dzień na spokojną eksplorację i przerwy w wiejskich herbaciarniach.
Do świątyń wchodzi się boso – buty i skarpety zostawiamy przy wejściu. Strój powinien zakrywać ramiona i kolana; unika się głośnych rozmów i dotykania świętych przedmiotów. Fotografowanie bywa ograniczone w salach modlitwy – pytaj o zgodę i respektuj oznaczenia.
Ruch wokół stupy odbywa się zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Ofiary (kwiaty, olej, banknoty) składa się dyskretnie. W sezonie suchym posadzki potrafią być nagrzane – przydają się lekkie, łatwe do zdjęcia sandały.
Najlepsze warunki do zwiedzania świątyń panują najczęściej w porze suchej (zwykle od listopada do lutego), gdy niebo jest klarowne, a temperatury łagodniejsze. Klasyczna trasa łączy Yangon (Shwedagon, Sule), Bagan, Mandalay i jezioro Inle. Przy dłuższym pobycie dodaj Kyaiktiyo oraz mniej znane kompleksy w stanie Shan.
Dni planuj „falą”: intensywny poranek (wschód, chłód, mniej ludzi), spokojne południe (muzea, przerwa), złota godzina i wieczór w głównych pagodach. To rytm, który podkreśla piękno złota i bieli w najlepszym świetle.
Pagody Birmy to nie tylko zabytki – to żywe serce kultury i duchowości. Shwedagon zachwyca skalą, Bagan – bezkresem, Mandalay – różnorodnością form, a Inle – związkiem świątyń z wodą i wsią. Dobrze ułożona trasa pozwoli zobaczyć święte miejsca o różnych porach dnia i poczuć spokój, który od wieków przyciąga pielgrzymów nad Irawadi.
Dołącz do naszej społeczności na Facebooku i odkrywaj najnowsze oferty, inspiracje podróżnicze i ekskluzywne promocje! 🌴✈️
Polub nas teraz i bądź na bieżąco! 👍