\nG\u0142\u00f3wna ulica miasta rozci\u0105gni\u0119ta na linii wsch\u00f3d – zach\u00f3d doprowadzi nas do XVIII – wiecznego minaretu przypisanego Meczetowi Pi\u0105tkowemu. Minaret ten ma 6 metr\u00f3w szeroko\u015bci u swojej podstawy i 32 metry wysoko\u015bci. Po pokonaniu 81 schod\u00f3w mo\u017cna wej\u015b\u0107 na jego szczyt i podziwia\u0107 Chiw\u0119 z g\u00f3ry.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n Meczet Pi\u0105tkowy<\/strong> <\/p>\n <\/p>\n Bia\u0142y meczet<\/strong> <\/p>\n <\/p>\n Brama Palvan – Darvaza<\/strong> <\/p>\n <\/p>\n Pa\u0142ac Tash – khauli<\/strong> <\/p>\n <\/p>\n Harem<\/strong> <\/p>\n <\/p>\n Mauzoleum Pahlavana Mahmuda\u0007\b<\/strong> <\/p>\n <\/p>\n Minaret Islama Chod\u017cy<\/strong> <\/p>\n <\/p>\n Cz\u0119\u015b\u0107 mieszkalna Chiwy<\/strong> <\/p>\n![\"Chiwa_czajkapodroze\"](\"https:\/\/globzon.travel.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/9.jpg\")
<\/a><\/p>\n
\nTo najbardziej niezwyk\u0142y ze wszystkich meczet\u00f3w Chiwy. Ogromna hala o wymiarach 55 na 46 metr\u00f3w mie\u015bci w swym wn\u0119trzu 212 drewnianych, bogato rze\u017abionych kolumn. Poza jedn\u0105, wszystkie powsta\u0142y z czarnego wi\u0105zu – niegdy\u015b najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105cego drzewa w delcie Amu darii. Ka\u017cda z kolumn ma unikalny, niepowtarzalny wz\u00f3r. S\u0105 takie, na kt\u00f3rych wykorzystano symbole buddyjskie i zoroastryjskie \u015bwiadcz\u0105ce o przesz\u0142o\u015bci religijnej tych ziem. \u015awiat\u0142o do wn\u0119trza sp\u0142ywa dzi\u0119ki otworom w dachu i tworzy intyn\u0105 atmosfer\u0119 obcowania z Bogiem. Wed\u0142ug \u017ar\u00f3de\u0142 meczet powsta\u0142 w X wieku, p\u00f3\u017aniej w wieku XVIII zosta\u0142 przebudowany i odnowiony przez chana Abdurahmana Mehtara.<\/p>\n<\/a><\/p>\n
\nniewielki meczet usytuowany tu\u017c przy bramie wschodniej zosta\u0142 wybudowany w wieku XVII za rz\u0105d\u00f3w chana Anusza. Zwracaj\u0105 uwag\u0119 rze\u017abione kolumny i pi\u0119kne drewniane drzwi.<\/p>\n<\/a><\/p>\n
\nZa murami miasta i w podcieniach Palvan Darvaza czyli bramy wschodniej znajdowa\u0142 si\u0119 najwi\u0119kszy w Azji \u015arodkowej targ niewolnik\u00f3w. S\u0142awa Chiwy jako najlepszego \u017ar\u00f3d\u0142a zaopatrzenia w niewolnik\u00f3w si\u0119ga\u0142a daleko poza jej granic\u0119. Zazwyczaj niewolnicy trafiali tutaj przywo\u017ceni przez Turkmen\u00f3w, kt\u00f3rzy trudnili si\u0119 porywaniem ludzi z miast Persji i Rosji. To w\u0142a\u015bnie handel ludzi by\u0142 bezpo\u015bredni\u0105 przyczyn\u0105 interwencji zbrojnej Imperium Rosyjskiego w XIX wieku. Uwolnienie trzech tysi\u0119cy s\u0142owia\u0144skich je\u0144c\u00f3w da\u0142o wystarczaj\u0105cy pretekst by ruszy\u0107 na Chiw\u0119. Pierwsza z rosyjskich kampanii zako\u0144czy\u0142a si\u0119 niepowodzeniem i odes\u0142aniem g\u0142owy dow\u00f3dcy do Petersburga. Ale Rosjanie nauczyli si\u0119 na swoich b\u0142\u0119dach i w 1873 roku anektowali Chanat Chiwa\u0144ski zakazuj\u0105c handlu niewolnikami. Dzisiaj na bazarze przy Palvan Darvaza sprzedaje si\u0119 jedynie p\u0142ody rolne, uzbeckie r\u0119kodzie\u0142o i chi\u0144skie szparga\u0142y.<\/p>\n<\/a><\/p>\n
\nJest to drugi z zachowanych w Iczan Kala pa\u0142ac\u00f3w cha\u0144skich. Jego nazwa w t\u0142umaczeniu na j\u0119zyk polski oznacza kamienny pa\u0142ac. Zosta\u0142 wybudowany w XIX wieku dla chana Allaha Kuli i w za\u0142o\u017ceniu mia\u0142 swoj\u0105 wielko\u015bci\u0105 oraz pi\u0119knem dor\u00f3wna\u0107 pa\u0142acowi chana Buchary. Sta\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas najwa\u017cniejsz\u0105 siedzib\u0105 w\u0142adcy. Sk\u0142ada si\u0119 z trzech cz\u0119\u015bci: haremu czyli prywatnych komnat chana, mekhmonkhony – cz\u0119\u015bci otwartej dla urz\u0119dnik\u00f3w, pos\u0142\u00f3w, poddanych u\u017cywanej podczas audiencji i \u015bwi\u0105t oraz arzkhony – cz\u0119\u015bci administracyjnej. Wn\u0119trza s\u0105 bogato dekorowane glazurowan\u0105 ceramik\u0105, majolik\u0105, rze\u017abionym drewnem i alabastrem.
\nNa zdj\u0119ciu: jedna z wie\u017c pa\u0142acu, z kt\u00f3rej stercz\u0105 drewniane dr\u0105gi. W za\u0142o\u017ceniu budowniczych maj\u0105 one odstrasza\u0107 wszelkie z\u0142o kryj\u0105ce si\u0119 poza murami pa\u0142acu.<\/p>\n<\/a><\/p>\n
\nW powszechnym mniemaniu s\u0142owo harem kojarzy si\u0119 z rozpustnymi su\u0142tanami i chanami, kt\u00f3rzy dla w\u0142asnej przyjemno\u015bci trzymali setki na\u0142o\u017cnic. Dzi\u0119ki serialowi \u201eWspania\u0142e stulecie\u201d ju\u017c prawie ka\u017cdy jest wyedukowany w prawach, kt\u00f3rymi kierowano si\u0119 wewn\u0105trz tego kobiecego wi\u0119zienia i w niebezpiecze\u0144stwach, kt\u00f3re czyha\u0142y na jego mieszka\u0144c\u00f3w. Tymczasem harem jest prywatn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 ka\u017cdego tradycyjnego muzu\u0142ma\u0144skiego domu, do kt\u00f3rego nie maj\u0105 wst\u0119pu m\u0119\u017cczy\u017ani spoza rodziny. Harem z j\u0119zyka arabskiego oznacza zakaz albo miejsce zakazane, \u015bwi\u0119te. Co ciekawe, zwyczaj izolowania kobiet pod opiek\u0105 eunuch\u00f3w Arabowie przej\u0119li od Bizantyjczyk\u00f3w i potem rozprzestrzeni\u0142 si\u0119 on na ca\u0142y muzu\u0142ma\u0144ski \u015bwiat.
\nNa zdj\u0119ciu: sufit w jednej z komnat w haremie chana Chiwy. Je\u015bli chan by\u0142 szpetny, na\u0142o\u017cnica mog\u0142a czerpa\u0107 przyjemno\u015b\u0107 cho\u0107 z pi\u0119kna sufitu.<\/p>\n<\/a><\/p>\n
\nJest to jedno z naj\u015bwi\u0119tszych miejsc w Chiwie, gdzie pochowano patrona miasta Pahlavana Mahmuda – poet\u0119, zapa\u015bnika o sile Herkulesa, filozofa, rzemie\u015blnika i zakonnika sufickiego, kt\u00f3ry zmar\u0142 w 1325 roku. Wed\u0142ug legendy zosta\u0142 wygnany z miasta za przegran\u0105 z indyjskim zapa\u015bnikiem. Zrobi\u0142 to specjalnie, gdy\u017c przed walk\u0105 spotka\u0142 zap\u0142akan\u0105 matk\u0119 przeciwnika boj\u0105c\u0105 si\u0119 o jego \u017cycie. Mahmud zaci\u0105gn\u0105\u0142 si\u0119 na s\u0142u\u017cb\u0119 u indyjskiego kr\u00f3la i po wielu wygranych bitwach poprosi\u0142 rad\u017c\u0119 o uwolnienie chiwa\u0144skich niewolnik\u00f3w, z kt\u00f3rymi wr\u00f3ci\u0142 do Chiwy. Wkr\u00f3tce po \u015bmierci uzyska\u0142 tytu\u0142 pir czyli \u015bwi\u0119tego a jego gr\u00f3b sta\u0142 si\u0119 miejscem pielgrzymek. Obecny grobowiec z pi\u0119kn\u0105 turkusow\u0105 kopu\u0142\u0105 zosta\u0142 wybudowany w XVIII – XIX wieku i opr\u00f3cz grobu \u015bwi\u0119tego jest r\u00f3wnie\u017c miejscem spoczynku kilku chiwa\u0144skich chan\u00f3w. Do mauzoleum licznie pielgrzymuj\u0105 sportowcy i nowo\u017ce\u0144cy.<\/p>\n<\/a><\/p>\n
\nNajwy\u017cszy minaret Chiwy ma wysoko\u015b\u0107 45 metr\u00f3w i nosi imi\u0119 post\u0119powego wezyra, kt\u00f3ry rz\u0105dzi\u0142 chanatem na pocz\u0105tku XX wieku. Za jego rz\u0105d\u00f3w wybudowano kilka publicznych szk\u00f3\u0142 i pierwszy szpital, kt\u00f3ry nosi imi\u0119 carewicza Aleksego – syna ostatniego cara Rosji Miko\u0142aja II. Wezyr za te pr\u00f3by w\u0142\u0105czenia Chiwy do wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata zap\u0142aci\u0142 \u017cyciem – zamordowano go na zlecenie religijnych konserwatyst\u00f3w. Obok minaretu znajduje si\u0119 medresa nosz\u0105ca imi\u0119 wezyra, dzisiaj znajduje si\u0119 tu jedno z najciekawszych chiwa\u0144skich muze\u00f3w prezentuj\u0105ce bro\u0144, jedwabne stroje i bi\u017cuteri\u0119.<\/p>\n<\/a><\/p>\n
\nChiwa dotrwa\u0142a do naszych czas\u00f3w w stanie prawie nienaruszonym. Mimo i\u017c ca\u0142y kompleks wewn\u0119trznego miasta czyli Iczan Kala wygl\u0105da jakby zastyg\u0142 w czasie, to je\u015bli zejdziemy z turystycznych \u015bcie\u017cek trafimy do dzielnic, w kt\u00f3rych wci\u0105\u017c mieszkaj\u0105 ludzie. To oni sprawiaj\u0105, \u017ce Chiwa nie jest muzeum lecz t\u0119tni\u0105cym \u017cyciem miastem. Wieczorami po ulicach biegaj\u0105 roze\u015bmiane dzieci, przy domach na \u0142aweczkach siedz\u0105 bia\u0142obrodzi starcy a z wn\u0119trz dobiegaj\u0105 kuchenne ha\u0142asy. Warto wybra\u0107 si\u0119 na samodzielne spacery i b\u0142\u0105dzenie po labiryntach uliczek by zobaczy\u0107 t\u0105 inn\u0105, prawdziw\u0105 Chwi\u0119.<\/p>\n