Kiedy planujesz wyjazd do Rio de Janeiro, pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej zderzysz si\u0119 z tym pytaniem. Copacabana czy Ipanema? Dwie pla\u017ce oddalone od siebie o kilka kilometr\u00f3w, obie d\u0142ugie na kilka kilometr\u00f3w piasku, obie z pasmem drapaczy chmur po jednej stronie i Atlantykiem po drugiej, obie legendarne.<\/p>\n
I obie zupe\u0142nie r\u00f3\u017cne. R\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 histori\u0105, atmosfer\u0105, d\u017awi\u0119kiem, publiczno\u015bci\u0105, godzin\u0105, o kt\u00f3rej zaczyna si\u0119 ruch, i profilem ludzi, kt\u00f3rzy tam biegaj\u0105 rano. Wyb\u00f3r mi\u0119dzy nimi nie jest wyborem mi\u0119dzy dwiema pla\u017cami. Jest wyborem mi\u0119dzy dwoma r\u00f3\u017cnymi wersjami Rio de Janeiro.<\/strong><\/p>\n Ten artyku\u0142 pokazuje uczciwie, czym r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 te dwie ikony, kto lepiej odnajdzie si\u0119 na kt\u00f3rej, jak wybra\u0107 nocleg jad\u0105c pierwszy raz – i dlaczego do\u015bwiadczeni podr\u00f3\u017cnicy najcz\u0119\u015bciej odpowiadaj\u0105 na to pytanie: „obie”.<\/p>\n Copacabana to pla\u017ca d\u0142ugo\u015bci oko\u0142o czterech kilometr\u00f3w, wygi\u0119ta w kszta\u0142t \u0142uku otwartego na Atlantyk, biegn\u0105ca od dzielnicy Leme na p\u00f3\u0142nocy po Fort Copacabana na po\u0142udniu. Charakterystyczna zabudowa to g\u0119sty ci\u0105g apartamentowc\u00f3w z lat 30., 50. i 60. XX wieku – architektonicznie mieszanka klasycznego modernizmu, art d\u00e9co i p\u00f3\u017aniejszych blok\u00f3w. Ca\u0142y ten pas le\u017cy w dzielnicach Copacabana i Leme, tworz\u0105cych sp\u00f3jny organizm miejski w tak zwanej Zona Sul<\/strong> – Strefie Po\u0142udniowej Rio.<\/p>\n Ipanema to pla\u017ca znacznie kr\u00f3tsza, oko\u0142o dw\u00f3ch i p\u00f3\u0142 kilometra d\u0142ugo\u015bci, ci\u0105gn\u0105ca si\u0119 od ska\u0142y Arpoador na wschodzie po kana\u0142, za kt\u00f3rym zaczyna si\u0119 pla\u017ca Leblon. Zabudowa jest m\u0142odsza, ni\u017csza, bardziej roz\u0142o\u017cysta, ze znacznie wi\u0119kszym udzia\u0142em zieleni i szerszych ulic. Ca\u0142a dzielnica Ipanema graniczy od zachodu z Leblon – obie stanowi\u0105 jedn\u0105 z najbardziej po\u017c\u0105danych stref mieszkaniowych w ca\u0142ym Rio.<\/p>\n Obie pla\u017ce s\u0105 rozdzielone s\u0142ynnym punktem geograficznym: ska\u0142\u0105 Arpoador<\/strong>, wystaj\u0105c\u0105 w morze mi\u0119dzy nimi. Arpoador jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych punkt\u00f3w widokowych Rio i gr\u0105 kluczow\u0105 rol\u0119 w codziennym \u017cyciu obu dzielnic – do tego wr\u00f3cimy dalej.<\/p>\n \u017beby zrozumie\u0107 charakter obu pla\u017c, warto cofn\u0105\u0107 si\u0119 do momentu, w kt\u00f3rym z pustych zatoczek nad Atlantykiem sta\u0142y si\u0119 tym, czym s\u0105 dzi\u015b.<\/p>\n Nazwa Copacabana wywodzi si\u0119 od ma\u0142ego ko\u015bcio\u0142a Nossa Senhora de Copacabana, kt\u00f3ry sta\u0142 niegdy\u015b nad zatok\u0105. Sama nazwa nawi\u0105zuje do boliwijskiego miasta Copacabana nad jeziorem Titicaca, gdzie znajduje si\u0119 s\u0142ynna figura Matki Boskiej, ciesz\u0105cy si\u0119 kultem w ca\u0142ym \u015bwiecie hispanoameryka\u0144skim.<\/p>\n A\u017c do ko\u0144ca XIX wieku dzisiejsza Copacabana by\u0142a praktycznie odludnym zak\u0105tkiem, oddzielonym od historycznego centrum Rio pasmem g\u00f3r. Dojazd wymaga\u0142 trudnej w\u0119dr\u00f3wki albo objazdu drogami wzd\u0142u\u017c wybrze\u017ca. Wszystko zmieni\u0142o si\u0119 6 lipca 1892 roku<\/strong>, kiedy oddano do u\u017cytku Tunel Velho<\/strong> (Stary Tunel, wtedy nazywany Real Grandeza), \u0142\u0105cz\u0105cy Botafogo z zatok\u0105 Copacabany. Od tego momentu dzielnica zacz\u0119\u0142a si\u0119 szybko urbanizowa\u0107.<\/p>\n Prawdziwy prze\u0142om nast\u0105pi\u0142 jednak w 1923 roku<\/strong>, kiedy otwarto legendarny Copacabana Palace<\/strong> – luksusowy hotel, kt\u00f3ry jednym gestem zmieni\u0142 Copacaban\u0119 z lokalnej pla\u017cy w globalny symbol. W kolejnych dekadach hotel go\u015bci\u0142 najwi\u0119ksze nazwiska epoki: gwiazdy Hollywood, koronowane g\u0142owy Europy, dyplomat\u00f3w, muzyk\u00f3w, pisarzy. Ella Fitzgerald, Marlene Dietrich, Orson Welles – lista jest d\u0142uga i barokowa.<\/p>\n Lata 40. i 50. to okres, w kt\u00f3rym Copacabana staje si\u0119 epicentrum brazylijskiej bohemy. Powstaj\u0105 tu kluby jazzowe, kabarety, kina, kawiarnie. Bossa nova, gatunek muzyczny, kt\u00f3ry zdefiniuje brazylijsk\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 drugiej po\u0142owy XX wieku, rodzi si\u0119 w\u0142a\u015bnie w tej dzielnicy – w klubach nocnych, prywatnych mieszkaniach i tarasach nad pla\u017c\u0105.<\/p>\n W 1970 roku<\/strong> brazylijski architekt krajobrazu Roberto Burle Marx<\/strong> przeprojektowa\u0142 promenad\u0119 Copacabany, tworz\u0105c charakterystyczny falisty wz\u00f3r z czarno-bia\u0142ej kostki portugalskiej. Wz\u00f3r ten nawi\u0105zuje do tradycyjnej mozaiki portugalskiej (cal\u00e7ada portuguesa), ale w formie, kt\u00f3r\u0105 Burle Marx nada\u0142 – z ogromnym \u0142ukiem faluj\u0105cym wzd\u0142u\u017c ca\u0142ych czterech kilometr\u00f3w promenady – sta\u0142 si\u0119 jednym z najbardziej rozpoznawalnych chodnik\u00f3w \u015bwiata. Jest on tak charakterystyczny, \u017ce sam cz\u0119sto stanowi t\u0142o zdj\u0119\u0107 z Copacabany, nawet wa\u017cniejsze od samej pla\u017cy.<\/p>\n Lata 80. i 90. przynios\u0142y Copacabanie trudny okres. Dzielnica zacz\u0119\u0142a traci\u0107 presti\u017c, cz\u0119\u015b\u0107 klasy \u015bredniej i wy\u017cszej przenosi\u0142a si\u0119 do Ipanemy i Leblon. Pojawi\u0142y si\u0119 problemy z bezpiecze\u0144stwem, infrastruktura si\u0119 starza\u0142a, wielu turyst\u00f3w zacz\u0119\u0142o omija\u0107 dzielnic\u0119. Ostatnie dwie dekady to okres stopniowej rewitalizacji, ale Copacabana pozostaje bardziej „ludowa” i klasyczna ni\u017c jej m\u0142odsza siostra.<\/p>\n Ipanema d\u0142ugo pozostawa\u0142a mniej znacz\u0105c\u0105 dzielnic\u0105 w cieniu Copacabany. Nazwa dzielnicy pochodzi z j\u0119zyka tupi, jednego z rdzennych j\u0119zyk\u00f3w Brazylii, i oznacza w przybli\u017ceniu „wzburzona woda” – nawi\u0105zanie do silnego pr\u0105du i falowania w tym miejscu wybrze\u017ca.<\/p>\n Prze\u0142om nast\u0105pi\u0142 w 1962 roku<\/strong>. Dw\u00f3ch przyjaci\u00f3\u0142 – kompozytor Ant\u00f4nio Carlos „Tom” Jobim<\/strong> i poeta Vin\u00edcius de Moraes<\/strong> – siedzia\u0142o w barze Veloso<\/strong> na rogu ulic Montenegro i Prudente de Morais w Ipanemie. Codziennie widzieli, jak w kierunku pla\u017cy idzie m\u0142oda dziewczyna. Mia\u0142a siedemna\u015bcie lat, by\u0142a wysoka, zgrabna, porusza\u0142a si\u0119 z naturaln\u0105, niewymuszon\u0105 gracj\u0105. Kompozytorzy patrzyli, notowali, \u017cartowali. W efekcie powsta\u0142a piosenka „Garota de Ipanema”<\/strong> – „Dziewczyna z Ipanemy”.<\/p>\n Utw\u00f3r wyszed\u0142 pocz\u0105tkowo w Brazylii, ale prawdziw\u0105 globaln\u0105 karier\u0119 zrobi\u0142 dwa lata p\u00f3\u017aniej, w 1964 roku, kiedy nagrany zosta\u0142 po angielsku (z tekstem Normana Gimbela) w wykonaniu Astrud Gilberto, Stana Getza i Jo\u00e3o Gilberto. „The Girl from Ipanema” sta\u0142a si\u0119 jednym z najwi\u0119kszych hit\u00f3w XX wieku i jest powszechnie uznawana za jedn\u0105 z najcz\u0119\u015bciej nagrywanych piosenek w historii muzyki popularnej, tu\u017c obok „Yesterday” Beatles\u00f3w.<\/p>\n Prawdziwa dziewczyna z piosenki nazywa\u0142a si\u0119 Helo\u00edsa Eneida Menezes Paes Pinto<\/strong>, znana jako Hel\u00f4 Pinheiro<\/strong>. \u017byje do dzi\u015b, jest dzi\u015b prominentn\u0105 postaci\u0105 kultury brazylijskiej, autork\u0105 wspomnie\u0144, aktywistk\u0105. Bar, w kt\u00f3rym powsta\u0142a inspiracja, przetrwa\u0142, ale zmieni\u0142 nazw\u0119 – dzi\u015b funkcjonuje jako Garota de Ipanema<\/strong>, ku czci utworu. Stoi w tym samym miejscu, na rogu ulic, z kt\u00f3rych jedna zosta\u0142a p\u00f3\u017aniej nazwana Rua Vin\u00edcius de Moraes<\/strong>.<\/p>\n Piosenka zrobi\u0142a dla Ipanemy wi\u0119cej ni\u017c jakakolwiek kampania marketingowa mog\u0142aby zrobi\u0107 dla dowolnej dzielnicy \u015bwiata. W ci\u0105gu jednej dekady Ipanema sta\u0142a si\u0119 globalnym symbolem brazylijskiej m\u0142odo\u015bci, wolno\u015bci, luzu, bossa nowej. Lata 70. i 80. to okres, w kt\u00f3rym m\u0142oda brazylijska klasa \u015brednia i artystyczna zaczyna \u015bwiadomie wybiera\u0107 Ipanem\u0119 zamiast Copacabany – jako „bardziej cool”. Lata 90. i pierwsze dekady XXI wieku to gentryfikacja i wzrost cen do poziomu jednego z najdro\u017cszych fragment\u00f3w miasta.<\/p>\n Dzi\u015b Ipanema jest dzielnic\u0105 presti\u017cow\u0105, kosmopolityczn\u0105, wyra\u017anie m\u0142odsz\u0105 socjologicznie ni\u017c Copacabana, ze zdecydowanie wi\u0119ksz\u0105 koncentracj\u0105 butikowych bar\u00f3w, restauracji autorskich, galerii sztuki i lokali LGBT+.<\/p>\n Na tym poziomie r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy dwiema pla\u017cami staj\u0105 si\u0119 namacalne.<\/p>\n Copacabana<\/strong> jest g\u0142\u0119boko demokratyczna. Obok siebie le\u017c\u0105 tu karioki (mieszka\u0144cy Rio) ka\u017cdej klasy spo\u0142ecznej, ka\u017cdego wieku i pochodzenia – pracownicy z Zona Norte, kt\u00f3rzy przyjechali autobusem, mieszka\u0144cy okolicznych apartamentowc\u00f3w, tury\u015bci z ca\u0142ego \u015bwiata, dzieci, seniorzy, rodziny wielopokoleniowe. D\u017awi\u0119ki pla\u017cy to mieszanka: forr\u00f3, sertanejo, samba, funk carioca lec\u0105ce z przeno\u015bnych g\u0142o\u015bnik\u00f3w; okrzyki sprzedawc\u00f3w kr\u0105\u017c\u0105cych wzd\u0142u\u017c piasku; \u015bmiech dzieci; brawa siatkarzy pla\u017cowych.<\/p>\n Sport pla\u017cowy<\/strong> jest tu praktycznie sposobem \u017cycia. Siatk\u00f3wka pla\u017cowa, footvolley (footvolei – gra hybrydowa \u0142\u0105cz\u0105ca pi\u0142k\u0119 no\u017cn\u0105 i siatk\u00f3wk\u0119, wynaleziona w\u0142a\u015bnie na pla\u017cach Rio), altinha<\/strong> (nieoficjalna sztuka utrzymywania pi\u0142ki w powietrzu w kr\u0119gu graj\u0105cych) – wszystko to na Copacabanie wida\u0107 codziennie, od \u015bwitu do zmierzchu.<\/p>\n Sprzedawcy chodz\u0105cy pla\u017c\u0105 sprzedaj\u0105 wszystko, co mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107. \u00c1gua de coco<\/strong> – \u015bwie\u017cy kokos otwierany maczet\u0105 na miejscu, ze s\u0142omk\u0105. Biscoito Globo<\/strong> – chrupi\u0105ce, s\u0142odkie kr\u0105\u017cki z manioku, klasyczny przysmak pla\u017c Rio od kilku dekad. Queijo coalho<\/strong> – solony ser grillowany na patyku na ma\u0142ych, przeno\u015bnych ruszcikach. Do tego kapelusze, okulary, pareo, bi\u017cuteria z muszli, tatua\u017ce henn\u0105, masa\u017ce. Trzeba by\u0107 gotowym na to, \u017ce w ci\u0105gu godziny le\u017cenia na pla\u017cy podejd\u0105 do ciebie kilkana\u015bcie os\u00f3b z ofert\u0105.<\/p>\n Pla\u017ca w Copacabanie i Ipanemie podzielona jest na numerowane sekcje wyznaczone posterunkami ratowniczymi zwanymi postos<\/strong>. Ka\u017cdy posto ma swoje niepisane „otoczenie kulturowe”, swoich sta\u0142ych bywalc\u00f3w, sw\u00f3j profil.<\/p>\n Ipanema<\/strong> jest socjologicznie bardziej segregowana. Ka\u017cdy posto ma tu wyra\u017anie w\u0142asny charakter. Posto 9<\/strong> – po\u0142o\u017cony w centralnej cz\u0119\u015bci pla\u017cy – jest legendarnie kojarzony z bardziej hipstersk\u0105, artystyczn\u0105, m\u0142od\u0105 publiczno\u015bci\u0105, LGBT+, uczestnikami sceny alternatywnej. Posto 8<\/strong>, bli\u017cszy Arpoador, ma bardziej rodzinny, spokojniejszy klimat. Posto 10<\/strong>, w kierunku Leblon, przyci\u0105ga starsz\u0105, bogatsz\u0105 klas\u0119 \u015bredni\u0105 i biznesow\u0105.<\/p>\n Sprzedawc\u00f3w jest tu mniej ni\u017c na Copacabanie, d\u017awi\u0119kowa g\u0119sto\u015b\u0107 jest ni\u017csza, publiczno\u015b\u0107 wyra\u017anie m\u0142odsza \u015brednio. Nie jest to pla\u017ca „spokojna” – ale jest to pla\u017ca wybrana<\/strong> raczej ni\u017c uniwersalna. Copacabana przyjmuje wszystkich. Ipanema – r\u00f3wnie\u017c, ale jest tu wi\u0119cej „kolonii” i mniej mieszania.<\/p>\n Copacabana wieczorem<\/strong> o\u017cywa mocno. Promenada wype\u0142nia si\u0119 spacerowiczami, restauracje i bary dzia\u0142aj\u0105 do p\u00f3\u017ana, na wielu placach graj\u0105 muzycy uliczni. Klasyczne brazylijskie drinki – caipirinha z cacha\u00e7a, ch\u0142odne piwo (cerveja bem gelada<\/strong>), koktajle na bazie owoc\u00f3w – lej\u0105 si\u0119 w dziesi\u0105tkach lokali. Copacabana s\u0142ynie te\u017c z ogromnych wydarze\u0144 plenerowych – noworoczna impreza R\u00e9veillon<\/strong> na pla\u017cy, z fajerwerkami wystrzeliwanymi z barek na oceanie, przyci\u0105ga corocznie od dw\u00f3ch do trzech milion\u00f3w uczestnik\u00f3w i jest jednym z najwi\u0119kszych sylwestr\u00f3w \u015bwiata.<\/p>\n Wieczorna Copacabana jest bardziej „uliczna”, bardziej „brazylijska” w klasycznym sensie – du\u017co d\u017awi\u0119ku, du\u017co ruchu, mieszanka klas spo\u0142ecznych. Uczciwie trzeba doda\u0107, \u017ce wymaga to te\u017c wi\u0119kszej ostro\u017cno\u015bci – do bezpiecze\u0144stwa wr\u00f3cimy dalej.<\/p>\n Ipanema wieczorem<\/strong> o\u017cywa inaczej. Wi\u0119cej ekskluzywnych restauracji, bar\u00f3w cocktailowych, butikowych hoteli. Dwie ulice maj\u0105 szczeg\u00f3lnie \u017cywe \u017cycie nocne: Rua Vin\u00edcius de Moraes<\/strong> – z legendarnym barem Garota de Ipanema – oraz Rua Farme de Amoedo<\/strong>, uwa\u017cana za jedno z centr\u00f3w sceny LGBT+ w ca\u0142ej Ameryce Po\u0142udniowej. Klimat jest bardziej „elegancki”, bardziej wybrany.<\/p>\n Ale prawdziwie kulminacyjnym momentem wieczoru w tej cz\u0119\u015bci Rio jest zach\u00f3d s\u0142o\u0144ca z Arpoador<\/strong>. Codziennie, o ka\u017cdej porze roku, na skale mi\u0119dzy dwiema pla\u017cami zbiera si\u0119 t\u0142um – mieszka\u0144cy, tury\u015bci, muzycy, sprzedawcy. Kiedy s\u0142o\u0144ce zaczyna zni\u017ca\u0107 si\u0119 za pasmo g\u00f3r Zona Sul, ludzie zaczynaj\u0105 si\u0119 skupia\u0107. Kiedy chowa si\u0119 za horyzont, t\u0142um klaszcze<\/strong>. Jest to autentyczna tradycja kariok\u00f3w, nie turystyczna atrakcja. Ludzie oklaskuj\u0105 s\u0142o\u0144ce za dobrze wykonany kolejny dzie\u0144. To jeden z najbardziej wzruszaj\u0105cych, codziennych rytua\u0142\u00f3w Rio.<\/p>\n Charakter.<\/strong> Copacabana – klasyczna, demokratyczna, „old school Rio”. Ipanema – hipsterska, ekskluzywna, „new cool Rio”.<\/p>\n Cena noclegu i jedzenia.<\/strong> Copacabana – \u015brednio taniej, wi\u0119cej opcji bud\u017cetowych, wi\u0119kszy wyb\u00f3r nocleg\u00f3w w klasie \u015bredniej. Ipanema – \u015brednio dro\u017cej, przewaga oferty klasy wy\u017cszej i butikowej.<\/p>\n Bezpiecze\u0144stwo.<\/strong> Copacabana – bardziej zmienne, wymaga wi\u0119kszej ostro\u017cno\u015bci, zw\u0142aszcza wieczorami i o \u015bwicie. Ipanema – statystycznie spokojniejsza, cho\u0107 zerowego ryzyka nie ma nigdzie w Rio.<\/p>\n Publiczno\u015b\u0107.<\/strong> Copacabana – bardzo mieszana socjalnie, wielopokoleniowa, du\u017co rodzin i turyst\u00f3w. Ipanema – bardziej „select”, m\u0142odzi profesjonali\u015bci, arty\u015bci, sceny LGBT+, hipsterska klasa \u015brednia.<\/p>\n Charakter samej pla\u017cy.<\/strong> Copacabana – d\u0142u\u017csza (4 km), bardziej t\u0142umna, wi\u0119cej d\u017awi\u0119ku i zapachu. Ipanema – kr\u00f3tsza (2,5 km), bardziej „elegancka”, mniej intensywna zmys\u0142owo.<\/p>\n Nocleg jako baza wypadowa.<\/strong> Copacabana – \u015bwietny punkt do zwiedzania Rio, wiele opcji transportowych, metro z kilkoma stacjami w dzielnicy. Ipanema – r\u00f3wnie dobra baza, ma w\u0142asne stacje metra, ale og\u00f3lnie dro\u017csza.<\/p>\n Wybierz Copacaban\u0119, je\u015bli:<\/strong><\/p>\n Wybierz Ipanem\u0119, je\u015bli:<\/strong><\/p>\n Je\u015bli masz d\u0142u\u017cej ni\u017c cztery\u2013pi\u0119\u0107 dni w Rio<\/strong>, warto podzieli\u0107 pobyt. Kilka dni w ka\u017cdej z dzielnic pokazuje miasto z dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych perspektyw i naprawd\u0119 wzbogaca podr\u00f3\u017c.<\/p>\n Zasady, kt\u00f3re obowi\u0105zuj\u0105 na obu pla\u017cach, wypracowane przez pokolenia kariok\u00f3w, s\u0105 prostsze ni\u017c si\u0119 wydaje. Nie zabieraj warto\u015bciowych rzeczy na pla\u017c\u0119.<\/strong> Kieszonkowcy s\u0105 g\u0142\u00f3wnym zagro\u017ceniem w Zona Sul, a pla\u017ca to ich najbardziej przyjazne \u015brodowisko. Telefon w wodoodpornym etui zawieszonym na szyi, got\u00f3wka minimalna w ma\u0142ej kieszeni k\u0105piel\u00f3wek, brak bi\u017cuterii, brak aparatu wystawionego na widok. Dokumenty najlepiej zostawi\u0107 w hotelu, mie\u0107 przy sobie kopi\u0119 lub zdj\u0119cie w telefonie.<\/p>\n Wynajem parasola i le\u017caka<\/strong> odbywa si\u0119 na miejscu, u przypisanego do danego posto operatora. P\u0142atno\u015b\u0107 zwykle w reais got\u00f3wk\u0105 albo mobiln\u0105 aplikacj\u0105. Ceny s\u0105 symboliczne w por\u00f3wnaniu z europejskimi kurortami.<\/p>\n K\u0105piel<\/strong> – wy\u0142\u0105cznie w wyznaczonych strefach, oznaczonych chor\u0105giewkami. Pr\u0105dy zwrotne<\/strong> (correntes de retorno) s\u0105 realnym zagro\u017ceniem, zw\u0142aszcza w Ipanemie, gdzie fale bywaj\u0105 wi\u0119ksze. Nie oddala\u0107 si\u0119 od strefy p\u0142ywania, nie pr\u00f3bowa\u0107 walczy\u0107 z pr\u0105dem – je\u015bli poczujesz, \u017ce nie mo\u017cesz wr\u00f3ci\u0107 do brzegu, p\u0142yn\u0105\u0107 r\u00f3wnolegle do brzegu, dop\u00f3ki nie wyjdziesz ze strefy pr\u0105du.<\/p>\n Godziny.<\/strong> Najlepszy czas na pla\u017c\u0119 to poranek (do godziny 11:00) – najspokojniej, najczy\u015bciej, najmniej t\u0142um. Po\u0142udnie to najgor\u0119cej, najg\u0142o\u015bniej, najwi\u0119cej sprzedawc\u00f3w. Popo\u0142udnie od 15:00 do 18:00 to szczyt aktywno\u015bci – najwi\u0119cej ludzi, najlepsze \u015bwiat\u0142o dla fotografii. Zach\u00f3d s\u0142o\u0144ca na Copacabanie jest \u015bredni (s\u0142o\u0144ce chowa si\u0119 za pasmo Zona Sul), ale w okolicach Arpoador – spektakularny.<\/p>\n Ska\u0142a Arpoador wystaje w morze mi\u0119dzy obiema pla\u017cami. Nazwa oznacza „harpunnik” – kiedy\u015b z tej ska\u0142y polowano na wieloryby, kt\u00f3re regularnie przep\u0142ywa\u0142y pobliskim korytarzem migracyjnym.<\/p>\n Dzi\u015b Arpoador jest jednym z najwa\u017cniejszych punkt\u00f3w kulturalnych codziennego Rio. Codziennie o zachodzie s\u0142o\u0144ca zbiera si\u0119 tu t\u0142um – kilkaset os\u00f3b, czasem tysi\u0105c, zale\u017cnie od pogody i pory roku. Wszyscy patrz\u0105 w tym samym kierunku, na zach\u00f3d, gdzie s\u0142o\u0144ce zni\u017ca si\u0119 za wierzcho\u0142ki Zona Sul. Kiedy znika za horyzontem, publiczno\u015b\u0107 wybucha aplauzem. Nikt nie wie dok\u0142adnie, kiedy ta tradycja powsta\u0142a. Wszyscy wiedz\u0105, \u017ce jest.<\/p>\n Widok z Arpoador obejmuje: ca\u0142\u0105 pla\u017c\u0119 Ipanemy, dalej Leblon, wierzcho\u0142ki g\u00f3r Dois Irm\u00e3os<\/strong> (Dwaj Bracia), przy dobrej pogodzie w oddali sylwetk\u0119 Chrystusa Zbawiciela<\/strong> na szczycie Corcovado. To jeden z najbardziej ikonicznych widok\u00f3w ca\u0142ego Rio, a ludzi \u0142\u0105czy w tym miejscu co\u015b, co trudno prze\u0142o\u017cy\u0107 na s\u0142owa – codzienna wdzi\u0119czno\u015b\u0107 za miasto, w kt\u00f3rym przysz\u0142o im \u017cy\u0107.<\/p>\n Wieczorem miejsce popularne w\u015br\u00f3d surfer\u00f3w – fale ko\u0142o Arpoador s\u0105 jednymi z lepszych w mie\u015bcie, uwa\u017canymi za idealne dla pocz\u0105tkuj\u0105cych do \u015brednio zaawansowanych.<\/p>\n Rio de Janeiro jest jednym z najbardziej turystycznych miast Ameryki Po\u0142udniowej, ale te\u017c miastem, w kt\u00f3rym poczucie bezpiecze\u0144stwa nie mo\u017ce by\u0107 brane za pewnik. Copacabana i Ipanema, jako serce Zona Sul, s\u0105 w skali Rio dzielnicami bezpiecznymi – ale to znaczy, \u017ce czujno\u015b\u0107 jest wymagana<\/strong>, nie \u017ce mo\u017cna zapomnie\u0107 o zdrowym rozs\u0105dku.<\/p>\n G\u0142\u00f3wnym zagro\u017ceniem s\u0105 kieszonkowcy i drobne kradzie\u017ce. Napady z u\u017cyciem przemocy zdarzaj\u0105 si\u0119 rzadko, ale zdarzaj\u0105 – najcz\u0119\u015bciej wieczorem, na odosobnionych fragmentach promenady, kiedy ofiara jest sama i wyra\u017anie zdezorientowana. Zasady, kt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105: nie nosi\u0107 widocznej bi\u017cuterii, nie afiszowa\u0107 si\u0119 aparatem ani telefonem, nie si\u0119ga\u0107 do plecaka w t\u0142umie, nie chodzi\u0107 po pla\u017cy po zmroku, porusza\u0107 si\u0119 g\u0142\u00f3wn\u0105 promenad\u0105 i o\u015bwietlonymi ulicami.<\/p>\n Nocne przej\u015bcie z Copacabany na Ipanem\u0119 promenad\u0105 jest akceptowalne w towarzystwie kilku os\u00f3b do oko\u0142o p\u00f3\u0142nocy. Samotnie, po p\u00f3\u0142nocy – niezalecane. Uber i inne aplikacje transportowe dzia\u0142aj\u0105 w Rio dobrze i s\u0105 bezpieczniejsz\u0105 alternatyw\u0105.<\/p>\n Faveli otaczaj\u0105ce Zona Sul – najbardziej znane to Rocinha<\/strong> i Vidigal<\/strong> – nie s\u0105 miejscami do samodzielnego zwiedzania<\/strong>. To g\u0119sto zaludnione dzielnice o skomplikowanej strukturze spo\u0142ecznej, w kt\u00f3rych obecno\u015b\u0107 turysty bez lokalnego kontaktu bywa \u017ale interpretowana. Istniej\u0105 organizowane wycieczki prowadzone przez mieszka\u0144c\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 etycznym sposobem zobaczenia tej strony Rio – ale jest to zupe\u0142nie osobny temat, wymagaj\u0105cy w\u0142asnego artyku\u0142u.<\/p>\n Rio de Janeiro jest miastem, w kt\u00f3rym pla\u017ca nie jest wakacyjnym dodatkiem, tylko centraln\u0105 instytucj\u0105 spo\u0142eczn\u0105<\/strong>. Karioki nie chodz\u0105 na pla\u017c\u0119 „od czasu do czasu” – chodz\u0105 codziennie, przed prac\u0105, po pracy, w weekend, wszyscy razem. Pla\u017ca jest miejscem sportu, spotka\u0144 rodzinnych, randek, rozm\u00f3w biznesowych, samotno\u015bci, celebracji, \u017ca\u0142oby. Jest miejscem, w kt\u00f3rym Rio codziennie si\u0119 spotyka ze sob\u0105.<\/p>\n Copacabana i Ipanema s\u0105 dwoma r\u00f3\u017cnymi uciele\u015bnieniami tego samego zjawiska – dwoma stylami tej samej stolicy pla\u017cowej Ameryki Po\u0142udniowej. Copacabana pokazuje Rio wielopokoleniowe, ludowe, gwarne<\/strong> – Rio takim, jakim by\u0142o przez dekady i wci\u0105\u017c w du\u017cej mierze jest. Ipanema pokazuje Rio miejskie, kulturalne, wybrane<\/strong> – Rio takim, jakim chce by\u0107 i jakim si\u0119 prezentuje \u015bwiatu.<\/p>\n Ale obie pla\u017ce s\u0105, ostatecznie, tym samym: kilkoma kilometrami piasku, na kt\u00f3rych miasto codziennie si\u0119 widzi z samym sob\u0105<\/strong>. Piaskiem, na kt\u00f3rym nikt nie pyta, ile zarabiasz, tylko jak grasz w altinha.<\/p>\n Gdzie le\u017c\u0105 Copacabana i Ipanema?<\/strong> Obie pla\u017ce znajduj\u0105 si\u0119 w Zona Sul (Strefie Po\u0142udniowej) Rio de Janeiro. Copacabana ci\u0105gnie si\u0119 od dzielnicy Leme do Fortu Copacabana, Ipanema – od ska\u0142y Arpoador do kana\u0142u granicz\u0105cego z pla\u017c\u0105 Leblon. Oddziela je ska\u0142a Arpoador.<\/p>\n Kt\u00f3ra pla\u017ca jest bezpieczniejsza w Rio?<\/strong> Statystycznie Ipanema uchodzi za spokojniejsz\u0105. Copacabana jest bardziej „ruchliwa” i wymaga wi\u0119kszej ostro\u017cno\u015bci, zw\u0142aszcza wieczorami. Obie s\u0105 jednak w skali Rio uznawane za bezpieczne dzielnice turystyczne, pod warunkiem zachowania zdrowego rozs\u0105dku.<\/p>\n Kt\u00f3ra pla\u017ca jest bardziej ekskluzywna?<\/strong> Ipanema, wraz z s\u0105siednim Leblon, to najbardziej presti\u017cowa i najdro\u017csza cz\u0119\u015b\u0107 Zona Sul. Copacabana pozostaje bardziej „ludowa” i socjalnie zr\u00f3\u017cnicowana.<\/p>\n Gdzie lepiej zamieszka\u0107 w Rio – Copacabana czy Ipanema?<\/strong> Zale\u017cy od bud\u017cetu i preferencji. Copacabana – wi\u0119cej opcji, taniej, bardziej klasyczna atmosfera. Ipanema – dro\u017csza, spokojniejsza, bardziej butikowa. Obie maj\u0105 dobre po\u0142\u0105czenia metrem z reszt\u0105 miasta.<\/p>\n Sk\u0105d wzi\u0119\u0142a si\u0119 piosenka „Garota de Ipanema”?<\/strong> Powsta\u0142a w 1962 roku. Skomponowa\u0142 j\u0105 Ant\u00f4nio Carlos „Tom” Jobim, tekst napisa\u0142 Vin\u00edcius de Moraes. Inspiracj\u0105 by\u0142a Hel\u00f4 Pinheiro – wtedy siedemnastoletnia dziewczyna, kt\u00f3r\u0105 kompozytorzy widywali codziennie w barze Veloso (dzi\u015b znanym jako Garota de Ipanema) id\u0105c\u0105 w kierunku pla\u017cy. Utw\u00f3r jest uznawany za jedn\u0105 z najcz\u0119\u015bciej nagrywanych piosenek w historii muzyki popularnej.<\/p>\n Kto zaprojektowa\u0142 chodnik na Copacabanie?<\/strong> Charakterystyczny falisty wz\u00f3r promenady zosta\u0142 zaprojektowany w 1970 roku przez brazylijskiego architekta krajobrazu Roberto Burle Marxa. Wz\u00f3r nawi\u0105zuje do tradycyjnej portugalskiej mozaiki kamiennej (cal\u00e7ada portuguesa).<\/p>\n Gdzie ogl\u0105da\u0107 zach\u00f3d s\u0142o\u0144ca w Rio?<\/strong> Klasycznym miejscem jest ska\u0142a Arpoador mi\u0119dzy Copacaban\u0105 a Ipanem\u0105. Codziennie zbiera si\u0119 tu t\u0142um obserwuj\u0105cy zach\u00f3d s\u0142o\u0144ca za pasmem Zona Sul. Kiedy s\u0142o\u0144ce znika za horyzontem, publiczno\u015b\u0107 klaszcze – to autentyczna tradycja kariok\u00f3w.<\/p>\n Czy pla\u017ce w Rio s\u0105 bezpieczne wieczorem?<\/strong> Sama pla\u017ca po zmroku nie jest bezpiecznym miejscem – najlepiej opuszcza\u0107 j\u0105 przed zachodem s\u0142o\u0144ca. Promenada i o\u015bwietlone ulice s\u0105siednich dzielnic s\u0105 znacznie bezpieczniejsze, cho\u0107 wymagaj\u0105 czujno\u015bci.<\/p>\n Ile trwa spacer z Copacabany na Ipanem\u0119?<\/strong> Wzd\u0142u\u017c promenady, przez ska\u0142\u0119 Arpoador – oko\u0142o 20\u201330 minut spacerem, w zale\u017cno\u015bci od tempa. To jeden z najprzyjemniejszych spacer\u00f3w miejskich w Rio, zw\u0142aszcza w godzinach porannych i przed zachodem s\u0142o\u0144ca.<\/p>\n Czy mo\u017cna k\u0105pa\u0107 si\u0119 na obu pla\u017cach?<\/strong> Tak. Jako\u015b\u0107 wody bywa okresowo publikowana przez miejskie s\u0142u\u017cby sanitarne. Warto k\u0105pa\u0107 si\u0119 w wyznaczonych strefach oznaczonych chor\u0105giewkami, ze wzgl\u0119du na pr\u0105dy zwrotne, kt\u00f3re s\u0105 realnym zagro\u017ceniem, zw\u0142aszcza w Ipanemie.<\/p>\n Czy Copacabana Palace nadal dzia\u0142a?<\/strong> Tak. Hotel otwarty w 1923 roku wci\u0105\u017c funkcjonuje jako jeden z najbardziej ikonicznych budynk\u00f3w dzielnicy i jeden z najs\u0142ynniejszych hoteli \u015bwiata. Jest wpisany do rejestru miejskich zabytk\u00f3w Rio i uwa\u017cany za symbol z\u0142otego wieku Copacabany.<\/p>\n Copacabana i Ipanema nie s\u0105 konkurentkami. S\u0105 dwiema stronami tego samego medalu, dwoma stylami tej samej stolicy pla\u017cowej Ameryki Po\u0142udniowej. Copacabana pokazuje Rio serdeczne, ludowe, g\u0142o\u015bne. Ipanema – ch\u0142odne, artystyczne, wybrane.<\/p>\n Dla podr\u00f3\u017cuj\u0105cego oznacza to jedno: nie wybierasz mi\u0119dzy dwoma pla\u017cami. Wybierasz, kt\u00f3r\u0105 wersj\u0119 Rio chcesz zamieszka\u0107 przez tydzie\u0144.<\/strong> A je\u015bli to tw\u00f3j pierwszy raz – spr\u00f3buj pozna\u0107 obie. Pomi\u0119dzy nimi jest tylko trzykilometrowy spacer promenad\u0105, jedna ska\u0142a, jeden zach\u00f3d s\u0142o\u0144ca, jeden brawo dla s\u0142o\u0144ca.<\/p>\n I dwa r\u00f3\u017cne Rio, kt\u00f3re od tego momentu na zawsze b\u0119dziesz mia\u0142 w g\u0142owie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Kiedy planujesz wyjazd do Rio de Janeiro, pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej zderzysz si\u0119 z tym pytaniem. Copacabana czy Ipanema? Dwie pla\u017ce […]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":6194,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[460],"tags":[],"acf":[],"yoast_head":"\nKr\u00f3tki portret obu pla\u017c<\/h2>\n
Copacabana – historia miejsca, kt\u00f3re zdefiniowa\u0142o miejskie pla\u017cowanie<\/h2>\n
Ipanema – jak zwyk\u0142a pla\u017ca sta\u0142a si\u0119 globalnym symbolem „cool”<\/h2>\n
Atmosfera dzienna – co si\u0119 dzieje na pla\u017cy<\/h2>\n
Atmosfera wieczorna – dwa r\u00f3\u017cne \u017cycia nocne<\/h2>\n
Sze\u015b\u0107 osi por\u00f3wnania<\/h2>\n
Dla kogo kt\u00f3ra – szczera rekomendacja<\/h2>\n
\n
\n
Praktyczne wskaz\u00f3wki dotycz\u0105ce obu pla\u017c<\/h2>\n
Arpoador – jak wygl\u0105da zach\u00f3d s\u0142o\u0144ca, o kt\u00f3rym si\u0119 m\u00f3wi<\/h2>\n
Bezpiecze\u0144stwo w Zona Sul – uczciwie<\/h2>\n
Co Copacabana i Ipanema m\u00f3wi\u0105 o Rio<\/h2>\n
Najcz\u0119stsze pytania (FAQ)<\/h2>\n